Ο εισηγητής του νομοσχεδίου Π. Καππάτος εξηγεί «Τι αλλάζει στο Κληρονομικό Δίκαιο μετά από δεκαετίες»

Ο εισηγητής του νομοσχεδίου Π. Καππάτος εξηγεί «Τι αλλάζει στο Κληρονομικό Δίκαιο μετά από δεκαετίες»

Με την ολοκλήρωση της συζήτησης στην Ολομέλεια της Βουλής για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης «Αναμόρφωση του Κληρονομικού Δικαίου και άλλες διατάξεις», αισθάνομαι την ανάγκη να εξηγήσω με απλό και καθαρό τρόπο γιατί η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση είναι τόσο σημαντική για την καθημερινότητα χιλιάδων πολιτών.

Το κληρονομικό δίκαιο στη χώρα μας παρέμενε επί δεκαετίες ουσιαστικά αμετάβλητο, παρότι η κοινωνία, η οικογένεια και οι οικονομικές συνθήκες άλλαξαν ριζικά. Στην πράξη, αυτό δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα. Πολυετείς δικαστικές διαμάχες μεταξύ συγγενών, αδυναμία αξιοποίησης ακινήτων λόγω ακούσιων συνιδιοκτησιών, μαζικές αποποιήσεις κληρονομιών εξαιτίας χρεών, αλλά και συνεχείς αμφισβητήσεις γύρω από διαθήκες που οδηγούσαν οικογένειες σε πολυετείς συγκρούσεις.

Ως εισηγητής του νομοσχεδίου, είχα την ευθύνη να παρουσιάσω μία συνολική μεταρρύθμιση που δεν περιορίζεται σε μικρές διορθώσεις, αλλά επιχειρεί να δημιουργήσει ένα πιο σύγχρονο, ασφαλές και λειτουργικό πλαίσιο για όλους τους πολίτες.

Με τις νέες ρυθμίσεις ενισχύεται η προστασία της πραγματικής βούλησης του διαθέτη και εισάγονται δικλείδες ασφαλείας για να περιοριστούν φαινόμενα πλαστογράφησης και αμφισβήτησης διαθηκών που ταλαιπωρούσαν επί χρόνια οικογένειες και δικαστήρια. Παράλληλα, εισάγονται για πρώτη φορά στο ελληνικό δίκαιο οι κληρονομικές συμβάσεις, ένα εργαλείο που εφαρμόζεται εδώ και χρόνια σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και επιτρέπει μεγαλύτερη ασφάλεια και προβλεψιμότητα στη διαχείριση της περιουσίας, ιδιαίτερα σε σύνθετες οικογενειακές ή επαγγελματικές σχέσεις.

Σημαντικές αλλαγές γίνονται και στο ζήτημα των χρεών της κληρονομίας. Μέχρι σήμερα, πολλοί πολίτες προχωρούσαν σε αποποίηση κληρονομιών επειδή φοβούνταν ότι θα επιβαρυνθούν προσωπικά με χρέη που δεν δημιούργησαν οι ίδιοι. Με το νέο πλαίσιο επιχειρείται σαφέστερος διαχωρισμός μεταξύ της προσωπικής περιουσίας του κληρονόμου και της κληρονομιαίας περιουσίας, ενώ εκσυγχρονίζεται συνολικά η διαδικασία εκκαθάρισης της κληρονομίας.

Παράλληλα, επιχειρείται να περιοριστεί ο κατακερματισμός της ακίνητης περιουσίας που συχνά οδηγούσε σε αδιέξοδα, εγκαταλελειμμένα ακίνητα και ατελείωτες οικογενειακές συγκρούσεις. Στόχος της μεταρρύθμισης είναι να δημιουργηθούν σαφέστεροι κανόνες, μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου και λιγότερες συγκρούσεις μεταξύ των πολιτών.

Το παρόν σχέδιο νόμου δεν αποτελεί προϊόν πρόχειρης νομοθέτησης. Στηρίζεται σε μακρά επιστημονική επεξεργασία από ειδική Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή, στην οποία συμμετείχαν διακεκριμένοι νομικοί και πανεπιστημιακοί. Πρόεδρος της Επιτροπής υπήρξε ο Επίτιμος Καθηγητής Αστικού Δικαίου του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών κ. Απόστολος Γεωργιάδης, ένας επιστήμονας που έχει διαμορφώσει επί δεκαετίες τη νομική σκέψη και τη διδασκαλία του αστικού δικαίου στη χώρα μας.

Κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής διαδικασίας διατυπώθηκαν διαφορετικές απόψεις και ενστάσεις, γεγονός απολύτως θεμιτό σε μία δημοκρατική Βουλή.

Πιστεύω όμως ότι η χώρα χρειάζεται θεσμούς που να εξελίσσονται με σοβαρότητα, νομική ασφάλεια και αίσθηση πραγματικότητας. Η μεταρρύθμιση του κληρονομικού δικαίου αποτελεί μία ουσιαστική αλλαγή με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών και ένα σημαντικό βήμα εκσυγχρονισμού της ελληνικής έννομης τάξης.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την εισήγησή μου πατώντας στον παρακάτω σύνδεσμο:

https://www.youtube.com/watch?v=80fyJ8Y5RJk&t=2s

Εδώ μπορείτε να δείτε τη δευτερολογία μου στην Ολομέλεια της Βουλής, ως εισηγητή του νομοσχεδίου:

https://www.youtube.com/watch?v=0TKhoeEHfnE&t=1s

Παναγής Καππάτος

Βουλευτής Κεφαλονιάς & Ιθάκης