Παλιοσταφίδα: Η αλήθεια για τις αρμοδιότητες και τους ελέγχους

Παλιοσταφίδα: Η αλήθεια για τις αρμοδιότητες και τους ελέγχους

• Η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων δεν ενέκρινε τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), ούτε εξέδωσε την Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) – Τι προβλέπει η νομοθεσία και ποια είναι τα πραγματικά δεδομένα για το ξενοδοχειακό έργο

Με αφορμή πρόσφατο δημοσίευμα για το έργο «Ανέγερση ξενοδοχειακού συγκροτήματος πέντε (5) αστέρων, δυναμικότητας 292 κλινών, στη θέση Παλιοσταφίδα – Τσουρούνα», στην Περιφερειακή Ενότητα Κεφαλονιάς & Ιθάκης, ιδιοκτησίας της εταιρείας «ΤΡΙΗΡΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Α.Ξ.Τ.Ε.», είναι αναγκαίο να αποσαφηνιστούν τα πραγματικά δεδομένα.

Η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί υποχρέωση της Πολιτείας. Ταυτόχρονα, κάθε δημόσια υπηρεσία οφείλει να ενεργεί εντός των αρμοδιοτήτων της. Για τον λόγο αυτό πρέπει να διακρίνονται σαφώς η αδειοδότηση, η γνωμοδότηση και ο έλεγχος.

Η περιβαλλοντική αδειοδότηση

Το έργο υπάγεται στην υποκατηγορία Α2 και στην 6η Ομάδα τουριστικών εγκαταστάσεων.

Τη ΜΠΕ αξιολόγησε και την υπ’ αριθ. 168423/09.11.2022 ΑΕΠΟ εξέδωσε η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου.

Η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων ούτε ενέκρινε τη ΜΠΕ ούτε εξέδωσε την ΑΕΠΟ και δεν είναι αρμόδια για την τροποποίηση ή αναθεώρησή της. Το 2022 ο ρόλος της αφορούσε τη δημοσιοποίηση, την ενημέρωση του κοινού, την παραλαβή απόψεων και τη δυνατότητα συμβουλευτικής γνωμοδότησης.

Άλλο, όμως, η αδειοδότηση και άλλο ο έλεγχος. Η ΠΙΝ είναι μία από τις συναρμόδιες ελεγκτικές αρχές, μαζί με τους Επιθεωρητές Περιβάλλοντος, τις υπηρεσίες των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, τα ΚΕΠΠΕ και, κατόπιν εντολής, τους Περιβαλλοντικούς Ελεγκτές. Δεν είναι η μοναδική ελεγκτική αρχή.

Οι περιβαλλοντικοί έλεγχοι

Ο τακτικός έλεγχος πραγματοποιείται βάσει προγραμματισμού και αξιολόγησης κινδύνου, για την τήρηση της ΑΕΠΟ και της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Το Εθνικό Σχέδιο Περιβαλλοντικών Επιθεωρήσεων 2024-2029 προβλέπει για έργα της 6ης Ομάδας έλεγχο κατά την κατασκευή και, μετά την έναρξη λειτουργίας, τουλάχιστον ανά πέντε έτη.

Ο έκτακτος έλεγχος μπορεί να πραγματοποιηθεί αυτεπαγγέλτως ή κατόπιν καταγγελίας, όταν υπάρχουν συγκεκριμένες ενδείξεις παράβασης, περιβαλλοντικό συμβάν ή πιθανή μη συμμόρφωση με την ΑΕΠΟ.

Μέχρι την υπηρεσιακή απάντηση προς τον Περιφερειακό Σύμβουλο κ. Νικόλαο Γκισγκίνη δεν είχε διενεργηθεί έλεγχος της ΠΙΝ στο συγκεκριμένο έργο και έως τον Ιούνιο του 2026 δεν είχε υποβληθεί σχετική περιβαλλοντική καταγγελία στην αρμόδια υπηρεσία της Περιφέρειας. Η σοβαρή υποστελέχωση της περιβαλλοντικής υπηρεσίας της Π.Ε. Κεφαλληνίας δεν καταργεί τις αρμοδιότητές της, καθιστά όμως αναγκαία την αξιολόγηση κινδύνου και την ιεράρχηση των ελέγχων.

Στις 02.07.2026 κατατέθηκε στη Βουλή η υπ’ αριθ. 6631 ερώτηση για την Παλιοσταφίδα, μεταξύ άλλων και για το εάν πραγματοποιήθηκαν αυτοψίες από τους Επιθεωρητές Περιβάλλοντος. Η τελευταία τροποποίηση που εμφανιζόταν στον σχετικό έλεγχο ήταν στις 20.08.2026, χωρίς διαθέσιμη απάντηση. Αυτό δεν αποδεικνύει ότι δεν πραγματοποιήθηκε έλεγχος από άλλη αρμόδια αρχή.

Η γνωμοδότηση του 2022

Η σημερινή Περιφερειακή Αρχή δεν διοικούσε την ΠΙΝ κατά την αδειοδότηση του 2022.

Η Περιφέρεια ενημερώθηκε με το υπ’ αριθ. 124863/10.09.2022 έγγραφο. Η ΜΠΕ αναρτήθηκε στο Ηλεκτρονικό Περιβαλλοντικό Μητρώο με ΠΕΤ 2208814323 και τέθηκε σε διαβούλευση από 02.09.2022 έως 31.10.2022. Η ΑΕΠΟ εκδόθηκε στις 09.11.2022.

Η μη υποβολή γνωμοδότησης από υπηρεσία της ΠΙΝ ή το Περιφερειακό Συμβούλιο συνδέθηκε με το περιορισμένο χρονικό διάστημα και την υποστελέχωση. Σε κάθε περίπτωση, η γνωμοδότηση ήταν συμβουλευτική και η απουσία της ούτε εμπόδιζε την αδειοδότηση ούτε συνιστά έγκριση ή αποδοχή του έργου από την ΠΙΝ.

Εφόσον σήμερα γίνεται λόγος για «σιωπή», είναι εύλογο να εξεταστεί ποιες απόψεις ή αντιρρήσεις κατατέθηκαν από τους σημερινούς επικριτές κατά τη δημόσια διαβούλευση.

Ποια αρχή είναι αρμόδια για τι

Η τήρηση της ΑΕΠΟ αποτελεί αντικείμενο περιβαλλοντικής επιθεώρησης από τις συναρμόδιες αρχές, ενώ η τροποποίησή της ανήκει στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση.

Η οικοδομική και πολεοδομική νομιμότητα, τυχόν αυθαίρετα, ο αιγιαλός και η παραλία, το ιδιοκτησιακό καθεστώς, η δασική νομοθεσία και οι αρχαιολογικές εγκρίσεις υπάγονται στις αντίστοιχες ειδικά αρμόδιες αρχές. Η περιβαλλοντική υπηρεσία της ΠΙΝ δεν είναι γενική πολεοδομική, κτηματική, δασική ή αδειοδοτική αρχή.

Εν κατακλείδι

Κανένα έργο δεν βρίσκεται πάνω από την περιβαλλοντική νομοθεσία. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι όλες οι υπηρεσίες είναι αρμόδιες για όλα.

Η ΠΙΝ δεν ενέκρινε τη ΜΠΕ και δεν εξέδωσε την ΑΕΠΟ. Διαθέτει ελεγκτική αρμοδιότητα ως μία από τις συναρμόδιες αρχές και όχι ως αποκλειστική αρχή ελέγχου.

Πριν διατυπωθούν κατηγορίες περί «σιωπής», «αδράνειας» ή «ευθύνης», είναι χρήσιμο να εξετάζονται οι πραγματικές αρμοδιότητες, τα επίσημα έγγραφα και η πορεία της υπόθεσης.

Η περιβαλλοντική προστασία απαιτεί σοβαρότητα, θεσμική ακρίβεια και πραγματικούς ελέγχους – όχι εύκολες εντυπώσεις και βολικές μετατοπίσεις ευθυνών.

Η Περιφέρεια Ιονίων Νήσων θα συνεχίσει να ασκεί τις αρμοδιότητές της με βάση τη νομοθεσία, τα πραγματικά δεδομένα και με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος και το δημόσιο συμφέρον.