Παρέμβαση Ανδρέα Παντελιού για τις συστημικές τράπεζες
Θέμα: Όταν η εταιρική χορηγία δεν αρκεί
Αξιότιμοι κύριοι/κυρίες,
Η πρόσφατη κοινή πρωτοβουλία των τεσσάρων συστημικών τραπεζών της χώρας να προχωρήσουν σε μια σημαντική δωρεά ύψους 160 εκατομμυρίων ευρώ για την ενίσχυση και τον εκσυγχρονισμό των ελληνικών πανεπιστημίων αποτελεί, αναμφίβολα, μια θετική και καλοδεχούμενη κίνηση. Κάθε επένδυση στην παιδεία και τη νέα γενιά είναι επένδυση στο μέλλον της χώρας.
Ωστόσο, μια ολοκληρωμένη οικονομική και κοινωνική ανάλυση επιβάλλει να κοιτάξουμε πέρα από την επιφάνεια της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και να εξετάσουμε την προέλευση αυτών των κεφαλαίων. Η γενναιοδωρία κρίνεται πάντα σε συνάρτηση με τις δυνατότητες του δωρητή, αλλά και με τον τρόπο με τον οποίο αντλούνται τα πλεονάσματά του από το κοινωνικό σύνολο.
Οι ελληνικές τράπεζες καταγράφουν τα τελευταία χρόνια ιστορικά ρεκόρ κερδοφορίας, με τα ετήσια καθαρά κέρδη τους να αποτιμώνται σε δισεκατομμύρια ευρώ. Η εντυπωσιακή αυτή κερδοφορία, όμως, δεν είναι προϊόν μιας γενικευμένης ανάπτυξης της παραγωγικής βάσης, αλλά σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα συγκεκριμένων δομικών στρεβλώσεων της εγχώριας τραπεζικής αγοράς, οι οποίες επιβαρύνουν δυσανάλογα τον Έλληνα πολίτη, τον επαγγελματία και τη μικρομεσαία επιχείρηση αναγκάζοντας ακόμα και τον Πρωθυπουργό να επεμβαίνει και να μειώνει η να καταργεί προμήθειες :
-
Η «Ψαλίδα» των Επιτοκίων (Spread): Η Ελλάδα παραμένει πρωταθλήτρια στην Ευρώπη όσον αφορά την απόκλιση μεταξύ επιτοκίων δανεισμού και επιτοκίων καταθέσεων. Ενώ οι τόκοι για τη λήψη δανείων (στεγαστικών, επιχειρηματικών, καταναλωτικών) διατηρούνται σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, οι αποδόσεις των απλών καταθέσεων των πολιτών παραμένουν σχεδόν μηδενικές.
-
Υπερβολικές Προμήθειες Συναλλαγών: Οι ελληνικές επιχειρήσεις και οι καταναλωτές έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με ένα από τα πιο ακριβά συστήματα προμηθειών στην Ευρωζώνη. Από τις χρεώσεις για απλές μεταφορές εμβασμάτων και τη χρήση POS, μέχρι τα έξοδα τήρησης λογαριασμών και τις πάσης φύσεως διοικητικές επιβαρύνσεις, οι προμήθειες αποτελούν μια σταθερή και δυσβάσταχτη αφαίμαξη ρευστότητας από την αγορά.
-
Περιορισμένη Χρηματοδότηση (Κριτήρια Επιλεξιμότητας): Παρά την υψηλή κερδοφορία και τη ρευστότητα, η πρόσβαση στον δανεισμό για τη συντριπτική πλειονότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων παραμένει εξαιρετικά δύσκολη έως αδύνατη, αποκλείοντας το πιο ζωντανό κομμάτι της ελληνικής οικονομίας από τα αναπτυξιακά εργαλεία.
Υπό αυτό το πρίσμα, η δωρεά των 160 εκατομμυρίων ευρώ, αν και ορθή ως πράξη και αξιέπαινη, αποτελεί ένα ελάχιστο κλάσμα των υπερκερδών που έχουν σωρευτεί στις τράπεζες, προερχόμενα απευθείας από τις θυσίες και την επιβάρυνση της ελληνικής κοινωνίας και των επιχειρήσεων των νησιωτικών και ηπειρωτικών περιοχών της χώρας.
Η πραγματική κοινωνική ευθύνη του τραπεζικού συστήματος δεν εξαντλείται σε εφάπαξ χορηγίες, όσο μεγάλες κι αν φαίνονται. Η αληθινή προσφορά στην πατρίδα και την οικονομία θα αποδειχθεί στην πράξη όταν οι τράπεζες αποφασίσουν:
-
Να μειώσουν το κόστος δανεισμού και να αυξήσουν τις αποδόσεις των αποταμιεύσεων, εκλογικεύοντας το spread.
-
Να καταργήσουν τις καταχρηστικές και υπερβολικές προμήθειες στις καθημερινές συναλλαγές.
-
Να στηρίξουν ουσιαστικά τη μικρή και μεσαία επιχειρηματικότητα, που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας.
Η κοινωνική αλληλεγγύη είναι ευπρόσδεκτη, αλλά η οικονομική δικαιοσύνη και η υγιής λειτουργία της αγοράς είναι αυτές που δημιουργούν μόνιμη ευημερία.
Με εκτίμηση,
Ανδρέας Παντελιός
Α’ Αντιπρόεδρος Επιμελητηρίου Κεφαλονιάς και Ιθάκης
