Κέρδισε το στοίχημα “Η Μελισσάνθη” του Χατζιδάκι στην Εθνική Κυρική Σκηνή με Νιφοράτο και Γεωργακάτο

Η Εθνική Λυρική Σκηνή με την πρωτοβουλία της για μια νέα ανάγνωση του εμβληματικού έργου του Μάνου Χατζιδάκι κέρδισε το δύσκολο στοίχημα!

Η νέα ανάγνωση του εμβληματικού έργου του Μάνου Χατζιδάκι Η εποχή της Μελισσάνθης -στη παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής με τη μουσική διεύθυνση του Λουκά Καρυτινού- ήταν κατά γενική ομολογία, η πιο ώριμη, αποφασιστικά ψύχραιμη, λυτρωτικά αποενοχοποιημένη, ολοκληρωτικά πολύχρωμη και πάνω από όλα, με μια κομψή αλλά απολύτως τεκμηριωμένη intellectual διάθεση εκδοχή της.

Τούτη η νέα ανάγνωση συνιστά και μια νέα εκδοχή του ίδιου του έργου – προσωπικού σχολίου του συνθέτη πάνω στην σύγχρονη ιστορία του τόπου.

«Σύνθημα και κραυγή
λυγμός στα χείλια των εφήβων
που με τα σώματα ζεστά από το κρεβάτι,
ερωτικά ξαπλώνουν με την άσφαλτο.

Με μια σημαία του έθνους
καρφωμένη στην καρδιά
φωνάζαν, ψάχναν να την βρουν
την Μελισσάνθη» (στίχοι από το «Μια Πληγωμένη Σκύλα»).

Στο πρόγραμμα διαβάζω : «Η εποχή της Μελισσάνθης, έργο 37 (1970-1980).
Καντάτα για μια ώβριμη γυναικεία φωνή, δύο νεανικές ανδρικές, μεικτή και παιδική χορωδία, ορχήστρα δωματίου και στρατιωτική μπάντα μ εβασικό μουσικό όργανο το μπουζούκι.
Μια μουσική αυτοβιογραφία βασισμένη σε ποιήματα του συνθέτη».

Βρέθηκα στην αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο ΚΠΙΣΝ το βράδυ της Κυριακής – στη δεύτερη και τελευταία συναυλία.

Το μοναδικό προσωπικό συναίσθημα στο τέλος ήταν ή καθολική συγκίνηση, εκείνη που προκλήθηκε από την συνάντηση που είχε το Χατζιδακικό «αεράκι του Επιταφίου» με τις παιδικές φωνές και τη φωνή του Λαμπαδάριου του Ιερού Ναού της Αγίας Ειρήνη Αιόλου στα εγκώμια, τα κρουστά και τα πνευστά της Μπάντας του Πολεμικού Ναυτικού. Και από κοντά, η ωριμότητα της φωνής της Θεοδώρας Μπάκα, η ηθελημένη αθωότητα της φωνής του Γιώργου Περρή, η στιβαρή έκφραση του Σταύρου Νιφοράτου, τα μπουζούκια, το μαντολίνο και η άρπα. Εκείνη η ελληνικότητα της γενιάς του ’30 και η μυθολογία που τροφοδοτεί με την αισθητική της συναντά τον Κουνέλη με τα γυάλινα ποτήρια του σαν ένα σύνορο ανάμεσα στο λόγιο και το λαϊκό – αλλά και αυτά τόσο μπλεγμένα αλλά και απολύτως διαφανή που δεν ξέρεις που αρχίζουν και που τελειώνουν.

Η καντάτα του Χατζιδάκι μετά και την νέα ανάγνωση της– κατά την ταπεινή μου γνώμη- θα έπρεπε να προηγείται κάθε σχολικού εγχειριδίου για την Ιστορία αλλά και η παρουσίαση της καταμεσής των δρόμων της Αθήνας τουλάχιστον τις μέρες των εορτασμών της Απελευθέρωσης της ελληνικής πρωτεύουσας από τον ναζιστικό ζυγό. Το περιεχόμενο της καντάτας τα περιέχει όλα –τα συμπεριλαμβάνει όλα– είναι υπεράνω ιδεολογικών και κομματικών σκοπιμοτήτων καθώς είναι εξόχως πολιτική και απείρως εθνική! Με άλλα λόγια, η Μελισσάνθη του Χατζιδάκι ενώνει τα διεστώτα, τώρα και στο μέλλον!

«Το φίλο μας που χάσαμε μιαν άδικη στιγμή
κανείς δε θα τον ξαναδεί να γέρνει ευβλαβικά
στον εποτάφιο αποβραδίς, στον ώμο μου ολονυχτίς
και το πρωί, νωρίς στο θάνατό του οριστικά.

Ποιος ήταν ποιος, ποιος ήταν ποιος και πού `χε γεννηθεί
κανείς δεν ξέ, κανείς δεν ξέ, δεν ξέρει να το πει.
Ήτανε νέος, σχεδόν παιδί και φίλος μας ως το πρωί.

Τώρα κανείς δεν περιμένει να τον δει
απ’ τη γωνιά του δρόμου να μας προσκαλεί.
Μια σφαίρα αστόχαστη μες τις πολλές και ξαφνική
τον πήρε μες σε μια στιγμή, άδικη και πικρή στιγμή.

Και τον ανάγκασε να ζει, αν ζει (τρις)
στον ουρανό ή μες στη γη, κανείς δεν ξέρει να το πει.

Τον φίλο που αγαπήσαμε σε χρόνια μυστικά
κι έγινε εικόνα μαγική ενός καιρού που δε γυρνά,
ενός παιδιού που μας κοιτά με λύπη κι απορεί.
Γιατί να φύγει ξαφνικά για πάντα ένα πρωί» (στίχοι από το «Το φίλο μας που χάσαμε»).

Κείμενο: Γ.Κ.Καρατζάς / Φωτογραφίες: Δημήτρης Σακαλάκης

ΠΗΓΗ protothema.gr




Απαγορεύεται ρητά η οποιαδήποτε χρήση, αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, φόρτωση (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή περιληπτικά του περιεχομένου του δικτυακού τόπου και των υπηρεσιών που προσφέρονται σε αυτό, χωρίς την προηγούμενη άδειά εκπροσώπου της Ιστοσελίδας (portoni.gr). Δείτε τους Όρους Χρήσεις