Κοινωνία

Σαν σήμερα: 26 Δεκεμβρίου 1898 – Το ζεύγος Κιουρί ανακοινώνει την επιτυχή απομόνωση του ραδίου

171views

Μία ημέρα μετά τα Χριστούγεννα του 1898, ο ίδιος ο ιστός της επιστημονικής κατανόησης του κόσμου έμελλε να αλλάξει για πάντα, από μια ανακοίνωση του λαμπρού διδύμου της Μαρί και του Πιέρ Κιουρί. Κλεισμένοι στο ταπεινό εργαστήριό τους (ένα εγκαταλελειμμένο πρώην ανατομείο) οι Κιουρί αποκάλυψαν στον κόσμο το πρωτοποριακό τους επίτευγμα – την επιτυχή απομόνωση του ραδίου.

Τις τελευταίες ημέρες του 19ου αιώνα, οι Κιουρί είχαν βάλει στόχο να διαλευκάνουν τα μυστήρια που έκρυβε το ορυκτό ουρανινίτης (ή πισσουρανίτης). Αναγνωρίζοντας την αυξημένη ραδιενέργειά του σε σύγκριση με το καθαρό ουράνιο, το ζευγάρι ξεκίνησε μια επιστημονική οδύσσεια που θα οδηγούσε στην απομόνωση δύο νέων στοιχείων: του πολωνίου (που ανακοινώθηκε τον Ιούλιο του 1898) και του αινιγματικού ραδίου.

Οι προκλήσεις που αντιμετώπισαν οι Κιουρί ήταν τεράστιες, καθώς ο ουρανινίτης αποτελούσε σπάνιο υλικό και η διαδικασία εξόρυξης ήταν δύσκολη. Απτόητοι, η Μαρί και ο Πιέρ αξιοποίησαν την εφευρετικότητά τους, χρησιμοποιώντας την κλασματική κρυστάλλωση για να αποσπάσουν τα ραδιενεργά συστατικά. Η ατμόσφαιρα στο υποτυπώδες εργαστήριό τους κυριαρχούνταν από προσμονή καθώς πλησίαζαν όλο και πιο κοντά στην ιστορική ανακάλυψη.

Εκείνη την ημέρα του Δεκεμβρίου, οι Κιουρί αποκάλυψαν τα ευρήματά τους σε μια σημαντική δημοσίευση με τον τίτλο «Sur une nouvelle substance fortement radio-active, contenue dans la pechblend» (Περί μιας νέας εξαιρετικά ραδιενεργής ουσίας που περιέχεται στον πισσουρανίτη). Η επιστημονική κοινότητα εισήλθε σε κατάσταση συλλογικού δέους και ενθουσιασμού. Το πολώνιο και το ράδιο, απομονωμένα από τον πισσουρανίτη, κατέρριψαν τις προκαταλήψεις για τη σύσταση της ύλης και έθεσαν τις βάσεις για μια νέα εποχή στη Χημεία.

Το πρωτοποριακό έργο της Μαρί Κιουρί για το ράδιο δεν πέρασε απαρατήρητο. Το 1903, έγινε η πρώτη γυναίκα που έλαβε το βραβείο Νόμπελ Φυσικής, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ανακάλυψης και σπάζοντας τους φραγμούς μεταξύ των δύο φύλων, σε μια ανδροκρατούμενη επιστημονική κοινότητα.

Άλλωστε, η απομόνωση του ραδίου σηματοδότησε ένα σημείο καμπής όχι μόνο στην επιστημονική θεωρία αλλά και στις πιθανές εφαρμογές της. Στον πυρήνα του, το επίτευγμα αυτό διεύρυνε τον περιοδικό πίνακα των χημικών στοιχείων, αμφισβητώντας τις υπάρχουσες θεωρίες για τα στοιχεία που ήταν γνωστά εκείνη την εποχή. Το ράδιο, μαζί με το πολώνιο, παρείχαν απτές αποδείξεις για την ύπαρξη ραδιενεργών στοιχείων, αλλάζοντας αρκετά την κατανόηση της ύλης από την επιστημονική κοινότητα.

Αυτή η πρωτοποριακή ανακάλυψη δεν άφησε ανεπηρέαστο και τον τομέα της Ιατρικής. Η ικανότητα του στοιχείου να εκπέμπει ισχυρή και στοχευμένη ακτινοβολία άνοιξε τον δρόμο για την εξέλιξη της ακτινοθεραπείας, προσφέροντας επαναστατικές προσεγγίσεις στη θεραπεία διάφορων ασθενειών. Η Μαρί Κιουρί θα αξιοποιούσε αργότερα τη δύναμη του ραδίου, ιδίως στη θεραπεία του καρκίνου. (Οι άοκνες προσπάθειές της σε αυτόν τον τομέα θα της αποφέρουν ένα δεύτερο βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας – Ιατρικής το 1911, παγιώνοντας τον ρόλο της ως πρωτοπόρου, τόσο στη Χημεία όσο και στην Ιατρική).

Πέρα από τον αντίκτυπό της στην Ιατρική, η απομόνωση του ραδίου έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην πρόοδο της πυρηνικής φυσικής. Οι επιστήμονες απέκτησαν βαθύτερη κατανόηση της ατομικής δομής και της ραδιενεργού διάσπασης, δίνοντας έναυσμα για περαιτέρω έρευνα στην Πυρηνική Χημεία και Φυσική. Η ανακάλυψη είχε και πρακτικές εφαρμογές, οι οποίες επεκτάθηκαν στην τεχνολογία και τη βιομηχανία. Οι φωσφορίζουσες ιδιότητες του ραδίου το κατέστησαν ανεκτίμητο για την παραγωγή φωσφορίζουσας μπογιάς που χρησιμοποιούνταν σε καντράν ρολογιών, όργανα αεροσκαφών και γενικά σε εφαρμογές που απαιτούσαν ορατότητα σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού.

Το έργο των Κιουρί πάνω στο ράδιο όχι μόνο επηρέασε τους συγχρόνους τους, αλλά ενέπνευσε και τις μελλοντικές γενιές επιστημόνων. Η αφοσίωσή τους στην κατανόηση των ιδιοτήτων και των εφαρμογών των ραδιενεργών υλικών πυροδότησε σωρεία ερευνών, που οδήγησε σε συνεχείς προόδους σε διάφορους επιστημονικούς κλάδους.

Επιμέλεια στήλης: Μυρτώ Κατσίγερα, Βασίλης Μηνακάκης, Αντιγόνη-Δέσποινα Ποιμενίδου, Αθανάσιος Συροπλάκης

ΠΗΓΗ https://www.kathimerini.gr/

 


*Απαγορεύεται ρητά η οποιαδήποτε χρήση, αναπαραγωγή, αναδημοσίευση, αντιγραφή, αποθήκευση, πώληση, μετάδοση, διανομή, έκδοση, εκτέλεση, φόρτωση (download), μετάφραση, τροποποίηση με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή περιληπτικά του περιεχομένου, χωρίς την προηγούμενη άδεια των «Συντελεστών» του portoni.gr.